Tuesday, January 22, 2013

An Bairín, A Chríoch San


Seo daoibh an dá shaghas taobh le taobh.  Tabhair faoi deara go bhfuil leath den bhairín a rinneadh le 50% tae níos mó ná an ceann a rinneadh le 100% tae.  Agus é níos blasta freisin. 
 
 
Agus, a chairde, Sin, Sin.

Saturday, January 19, 2013

An Bairín Breac: Oideas


Is meascán an t-oideas seo de na seifteanna ar éirigh leo agus mé ag turgnamh sa chistin (le cead fial foighneach An Chosantóra).  Más duine tú nach bhfuil taithí agat ar fuineadh taois, mholfainn duit an t-oideas a leanúint ar leathscála, cionn is go bhfuil an fuineadh san oideas seo i bhfad níos deacra/níos strófara ná le gnáth-arán.     

Comhábhair

Giosta tirim                1 bsp (seans go mbeidh gá agat le tuilleadh; 1.5 bsp)

Plúr                             450 g (seans go mbeidh a thuilleadh uait)

Uisce alathe                150 ml (40ºC, 110ºF)

Tae láidir fónta           150 ml ag teocht an tseomra

Siúcra                          50 g + tsp don ghiosta

Salann                         gráinnín

Im                                50 g, fuar agus gearrtha i mblúiríní beaga

Rísíní                           175 g

Ciotrón                        50 g

Uibheacha                   2, buailte

Cainéal                        1 tsp

Noitmig                      ¼ tsp (nó breis bheag, más maith leat an blas)

Próiseas  (Bainim leas as próiseálaí bia chun an t-im a mheasadh leis leis an bplúr.  Mura bhfuil teacht agat ar phróiseálaí, bíodh an t-im fuar agus gearrtha i mblúiríní beaga agat.)

Cuir an giosta san uisce alathe, mar aon leis an tsp siúcra, suaith go maith.  Cuir at leatoabh (10 nóiméad)

Cuir an plúr, an salann agus an t-im gearrtha i mbabhla agus measc le chéile go tapa le do mhéara iad go mbeidh an t-im do-fheicthe.  (Más le próiseálaí a mheasc tú an plúr + im, tiontaigh an t-iomlán isteach i mbabhla.)  Cuir na rísíní, an siúcra, an ciotrón, an cainéal agus an noitmig lena bhfuil sa bhabhla agus measc le chéile iad.  Measc na huibheacha buailte leis an ngiosta borrtha agus isteach leis an leacht sa bhabhla leis na comhábhair thirime.  Measc le chéile a bhfuil sa bhabhla go suaitear suas an leacht go léir.  Sin déanta agat, isteach leis an tae.  Nuair a bheidh chuile rud measctha le chéile agat agus an leacht suaite suas, amach leis an iomlán ar dhromchla plúrtha agus fuin go ceann 5 nóiméad é.  Lean de bheith ag cur beagán plúr breise leis má bhíonn an taos greamaitheach.  Cuir an taos i mbabhla bealaithe le beagán ola (canola), cuir clúdach plaisteach air agus cuir ar leataobh é ar feadh 60-90 nóiméad, nó go mbeidh an taos ata faoi dhó (dúbailte).  Brú síos ar an taos agus fuin ar feadh 5 nóiméad é.  Aistrigh go dtí an *soitheach thíos é.  Clúdaigh arís é.  Las an t-oigheann agus roghnaigh sprioctheocht de 200ºC (400ºF). 

*Ullmhaigh soitheach cruinn bácála a bhfuil trastomhas de 9 orlach agus airde de 3 ½ orlach aige.  Bealaigh dromchlaí inmheánacha an tsoithigh le blonag.  Gearr píosaí de phárpháipéar a chlúdóidh, gan bhearna, bun agus ballaí  inmheánacha an tsoithigh.  Bealaigh taobh amháin den pháipéar agus clúdaigh an taobh istigh den soitheach leis, an taobh neamhbhealaithe le dromchlaí inmheánacha an tsoithigh.

Nuair a bheidh an taos ata faoi dhó, cuir an soitheach isteach san oigheann in éagmais clúdaigh agus cuir 30 nóiméad ar an amadóir.  Nuair a chlingeann an t-amadóir, tástáil an císte le rud éigin tanaí (biorán cniotála, m.sh.) a théann go lár an chíste.  Is neamhdhóchúil go mbeidh an uirlis tástála glan ó thaos ar an gcéad tástáil seo.  Lean le tástáil an chíste gach 5 nóiméad go mbeidh uirlis tástála glan agat (teocht inmheánach de thart ar 185 F).  Tóg an soitheach as an oigheann agus tiontaigh bun os cionn é.  Ba chóir go dtitfeadh an bairín as láithreach.  Mura dtiteann, ní dhearna tú an bealú mar ba chóir (rud a tharla faoi dhó domsa sna turgnaimh).  Cuir do bhairín ar raca sreinge go mbeidh sé fionnuar. 
Bain taitneamh as an mBairín Breac.  Triail mar shlisne tósta le him é, rud a chuirfidh boladh mealltach ar fud do chistine.

Tuesday, January 15, 2013

An Bairín Breac


Le déanaí, agus an gairdín faoi fhuacht agus sneachta, dhírigh mé ar an gcócaireacht, ar dhéanamh anraithí de leithéid puimcín + curraí agus práta + cainneann.  Agus iad san curtha díom agam, (steirilithe agus ‘curtha suas’ agam), dhírigh mé ar rud nár éirigh liom riamh a dhéanamh go sásúil; an bairín breac.  Tá mé ag ceapadh nár bhlais mé den chíste sin ó d’fhág mé Éire sa bhliain 1965.  Ar ndóigh chuaigh mé á chuardach sna gnáth áiteanna, ach ní raibh teacht agam riamh ar oideas a shásaigh mé, mar cé nach raibh ach meath-chuimhne agam ar an mbairín, ar a bholadh agus ar a bhlas, bhí a fhios agam go raibh ar a laghad dhá rud riachtanach chun fíorbhairín a dhéanamh; giústa agus tae.  Ar ndóigh, bheadh rísíní agus comhábhair eile i gceist, ach in éagmais tae agus giosta ní bheadh teacht agam ar mo rún. 
Ní fadhb go seift.  Rinne mé turgnamh (faoi shé!) sa chistin agus geallaim daoibh go raibh torthaí an taighde thar a bheith míshásúil.  An deacracht?  Bhí an tainnin sa tae ag cur bac fáis ar an ngiosta.  OK, chaithfí an giosta a chur ag fás in éagmais an tae agus chaithfí an tae a chur leis an taos go déanach sa phróiseas.  Thairis sin, b’eol dom go gcuireann vitimín C borradh faoi fhás ghiosta agus chuir mé blúirín (250 mg) den vitimín leis an bplúr.  Agus seo daoibh, a chairde an toradh, faoi dheireadh.  ‘Blasta ar fad,'a deir An Cosantóir, agus dar liom féin?  ‘Sásúil.!!’


Tionchar Teanga ar Iompar Eacnamaíoch agus Pearsanta.


Dar leis an eolaí M.K. Chen i Roinn na Bainisteoireachta in Ollscoil Yale, (sea, i bhfogas scread asail dom) tá tionchar nach beag ag an teanga a labhraítear go coitianta i dtír nó i réigiún tíre ar iompar eacnamaíoch agus pearsanta an phobail ar teanga leo í.  Rinne sé iniúchadh ar nithe de leithéid rátaí coigiltis, rátaí uasmheáchain agus caighdeán sláinte an tsochaí.  Deir sé gur féidir tíortha a roinnt idir iad siúd a bhfuil agus nach bhfuil ‘teanga fháistineach’ acu. 

Sea, tá’s agam gur ait agus suimiúil mar théis í, ach seo nasc daoibh chuig leacht éadrom a thug an t-eolaí céanna le déanaí. 

Wednesday, January 2, 2013

Córas Cian-Rabhaidh na hÉanlaithe

 N’fheadar an bhfuil éinne agaibh aosta go leor le go mbeadh cuimhneamh agaibh ar na línte ionad Radar a shín trasna Ceanada i rith an Chogaidh Fhuair? Seo pictiúr de cheann de na hionaid sin. Chuir rud a chonaic mé inniu na línte sin i gcuimhne dom. Bhíos ag amharc amach fuinneog na cistine agus mé ag ullmhú béile nuair a scuaird scata éan soir i dtreo na deice. Tar éis thart ar 3 shoicind eile scuaird an dara scata agus thugas faoi deara go raibh na hiorraí greamaithe gan chorraí le stoic na gcrann. I gceann dhá shoicind eile chonaic seabhac ag landáil ar chrann sa choill. Níor fhan sé ansin ach ar feadh leathnóiméid. Ní foláir go raibh córas cian-rabhaidh ag na héin, ach níor chuala mise faic. Ó uair go chéile feicimid cleití ar an talamh, comhartha nach bhfuil an córas rabhaidh foirfe, ach níl dabht ach go bhfuil se éifeachtach.