Wednesday, October 19, 2011

Cá dTéanna na Cuiteoga sa Gheimhreadh? (a chríoch san)

In Oirthuaisceart na Stát Aontaithe mar a bhfuil cónaí ormsa, siad na cuiteoga is tábhachtaí Eisenia foetida agus Lumbricus terrestris. Gan an scéal a dhéanamh ró-chasta is Múiríneadóir é Eisenia agus is Tochaltóir é Lumbricus agus oibríonn siad as lámh a chéile; an múirineadóir ar a dhícheall ag déanamh múirín as giotaí glasa is donna de phlandaí, agus a leathbhádóir, an tochaltóir, ag breith an múirín anuas ón dromchla. Caitheann ár gcara Eisenia a shaol ar dhromchla an domhain agus bíonn Lumbricus ag síorthaisteal síos suas.

(Aisteach an rud é, ach dealraíonn nach cuiteoga dúchasacha iad ceachtar den dá oibreoir seo.) Pé ar bith é is dual do 90+% d’Eisenia bás a fháil leis an gcéad dhúshioc tar éis dó/di (iad hermeafróiditheach) cistí fuachtdhíonacha lán uibheacha a fhágáil san ithir. Meastar go n-éalaíonn roinnt de na tochaltóirí ón bhfuacht trí thochailt síos faoi bhun na síoclíne (méadar sna bólaí seo). Mura gcoimeádtar coibhneas réasúnta idir an dá shórt cuiteog, teipeann ar an gcóras agus b’in a tharla i mo cheapach, an chéad cheann le faibric fúithi. Níor fhéad Lumbricus tochailt tríd an bhfaibric agus dá bharr sin, bhí Eisenia bocht ar maos i múirín a bhí ag dul ó rath.

An fhuascailt? Well, ní thógfaidh mé aon cheapacha ardaithe as seo amach. Maidir leis an dá cheann a bhfuil faibric fúthu, bainfidh mé an faibric as ceann díobh agus déanfaidh mé iarracht meascán de cuiteoga úra a choimeád leis an gceann eile. Ach, a deir tú,
“Nach bhfuil do gharraíodóireacht uilig bunaithe ar cheapacha ardaithe?”
“Tá.”
“Mar sin an bhfuil fút tabhairt suas de bheith ag fás stuif?”
“Níl, ar chor ar bith, ach tá deireadh ré sroichte agam maidir le ceapacha ardaithe agus sa chéad nóta eile nósfaidh mé daoibh cad é an treo nua atá fúm.”

2 comments: