Monday, July 25, 2011

Téarmaíocht

Agus mé ag scríobh píosa faoi staid na dtrátaí, thugas faoi deara nach raibh an téarma do ‘determinate’‘indeterminate’ agam. Baineann an dá focal seo le planda a aibíonn a toradh go léir ag an am céanna (go comhuaineach; determinate), nó thar tréimhse áirithe, (go neamhchomhuaineach; indeterminate).

Sheol mé amach an cheist agus seo thíos an freagra a fuair mé ó Julie O’Farrell ag Foras na Gaeilge.

“Más rud é go bhfuil tú ag iarraidh ‘gnáth-Ghaeilge’ a úsáid ar an mblag, moltar an méid seo a leanas:

Tá 'go comhuaineach', an rud a bhí ag an bhfiosraitheoir, go maith i gcás 'determinate' sa chomhthéacs seo, agus d'fheilfeadh 'go leanúnach' i gcás 'indeterminate'. 'Aibíonn speicis áirithe trátaí i gceann tréimhse cinnte/ ag tráth cinnte, agus aibíonn siad go léir le chéile; aibíonn an speiceas eile trátaí go leanúnach ar feadh an tsamhraidh/ ar feadh na tréimhse fáis/ó Mheitheamh go Deireadh Fómhair' mar shampla.

Ach más rud é gur saintéarma teicniúil atá uait, moltar:

Speicis trátaí a mbíonn tréimhse aibiúcháin chinnte (determinate) acu, agus speiceas trátaí a mbíonn tréimhse aibiúcháin neamhchinnte aige, agus a rá go mbíonn na trátaí sin ag aibiú go leanúnach ar feadh an tsamhraidh."

Dar liomsa, a chomhbhlagalaithe, cé gur sothuigthe na téarmaí thuasluaite, is amscaí iad. So, a chairde na mblag, moltaí blasta fileata gonta agaibh?

2 comments:

  1. Sainteoranta agus neamhshainteoranta?

    ReplyDelete
  2. Tá muid tar éis teacht ar mholtaí ar an gceist seo ar Gaeilge A tar éis do Marion Gunn a moladh a dhéanamh. Agus mé ag díriú ag an gceist seo, áfach, rinne mé easnamh amháin. Níor fhiafraigh mé de mo chomhbhlagálaithe cad a bhí ag na Francaigh agus na Gearmánaigh ar ‘determinate’ agus ‘indeterminate’ i gcomhthéacs plandaí, trátaí ach go háirithe.

    Pé ar bith é, sé atá againn anois mar mholadh do leaganacha teicniúla ná 'aibiú aontrátha' agus 'aibiú leantach'. Agus i ngnáthbhéarlagair gharraíodóirí agus iad ag caint le chéile: ‘trátaí aontrátha’ agus ‘trátaí leantacha.’

    ReplyDelete