Monday, February 28, 2011

Sóid-Arán Caiscín



Seo an iarracht is déanaí liom dlúth-aithris a dhéanamh ar an arán a chonaic mé á dhéanamh le linn dom samhradh na bliana 1950 a chaitheamh i nGaeltacht na Gaillimhe. Ní raibh leictreachas ar bith sa cheantar agus dhéantaí an chócaireacht uilig ar an tine mhóna sa chistin. Mar oigheann bhí bácús ag bean a’ tí agus faoi dhó sa tseachtain dhéanadh sí dhá bhullán mór sóid-arán: ceann de phlúr bán, an ceann eile de chaiscín. Ionann ‘bácus’ agus soitheach d’iarann teilgthe a raibh barr/clúdach ag dul leis. Trastomhas de16 orlach a bhí sa bhácús agus é 8 n-orlach ar airde. (Dutch oven atá air a leithéid de shoitheach sna bólaí seo.) Mar leacht taois, d’úsáidtí an bhláthach a fágadh tar éis im a dhéanamh. Go hiondúil bhíodh blúiríní ime sa bhláthach. I ngar do dheireadh na bácála chuirtí smeachóidí móna ar bharr an bhácúis. OK, is leor sin mar réamhrá, ach a chur ar bhur súile daoibh gur aistriúchán é seo ar an oideas a scríobh mé le déanaí dom chlann mac is iníne agus dá gclanna siúd. An bhfuil a fhios agaibh go bhfuil beirt iarua againn anois?

Mar bhácús tá mias casaróil 5 phionta de dhéantús Corningware le barr/clár gloine air.

Mar thine mhóna tá oigheann leictreach, réamh-théite go dtí 400 ° F agus an mhias chasaróil ann.

Mar bhláthach tá bainne beagmhéathrais (1%) maille le fínéagar bán agus ola canola. Más ghnáth-bhainne a bheidh á úsáid agat, fág an t-ola ar lár.

Comhábhair

Gnáth-phlúr bán 1 chupán
Caiscín garbh (Odlums) 2 chupán
Púdar bácála 2 thaespúnóg
Sóid bácála 2 thaespúnóg
Salann 1 taespúnóg
Siúcra 1 taespúnóg
Bainne (1%) 12 unsa
Ola canola 1 bhord spúnóg
Fínéagar 1 bhord spúnóg

Modh

Cuir an bainne, an fínéagar agus an t-ola le chéile agus measc iad.
Réamh-théigh an t-oigheann go dtí 400 ° F agus an mhias casaróil maille leis an mbarr san oigheann le linn an téite.
Measc na comhábhair thirime le chéile agus nuair a bheidh an t-oigheann ag 400 F doirt an leacht isteach d’aon gheábh amháin. Measc le spúnóg adhmaid go mbeidh an taos aonfhoirmeach. Iompaigh amach ar losaid phlúrtha é agus le lámha plúrtha fuin an taos a laghad agus is féidir ach go mbeidh sé ina chiorcal thart ar 8 n-orlach ar leithead. Tóg an mias chasaróil as an oigheann, bain an barr di agus sleamhnaigh an taos isteach sa mhias. Gearr cros ar bharr an taois, spréigh le huisce é, cuir an barr gloine ar an mias agus ar ais san oigheann leis an iomlán.

Tar éis 10, 20 agus 30 nóiméad spréigh barr an taois arís. Bain an barr den mias agus bácáil ar feadh 15 nóiméad breise. Bain an t-arán as an mias agus cuir ag fuaradh é ar raic. Is féidir an t-arán fionnuar a roinnt agus cuid de a reo má filltear i scragall alúmanaim é agus an beart sin a shéalú i Ziploc. Chun an t-arán a atéamh, bain as an Ziploc é agus téigh in oigheann ag 300 F ar feadh 40 nóiméad é.

Tá’s agam go bhfuil na treoracha seo roinnt mhaith iomadúil, ach is cineál “Baking For Dummies” atá ar siúl agam. Níl imir de tharcaisne i gceist.

Saturday, February 26, 2011

An tÉanáireamh, Geimhreadh, 2010

Faoi mar a bheifeá ag súil, ní hamháin go mbíonn An Beathaitheoir ag cur bia ar fáil do na héin áitiúla, (saghsanna ar leith ar uaire), ach tá sé de chúram uirthi féachaint an bhfuilid ag dul i líon nó i laghad. Chuige sin, tógtar Éanáireamh faoi dhó i rith na bliana; uair sa Gheimhreadh, uair sa Samhradh. Níl fúm anseo ach liosta na n-éan atá feicthe agus comhairthe go nuige seo i mbliana. Cur amach ar bith níl agam ar na hainmneacha Gaeilge seachas préachán, gealbhan, fiach/seabhac agus dreoilín, colm agus cnagaire.

Cardinal (cairdinéal); Cardinalis cardinalis
Chickadee (sicidí??); Poecile atricapillus
Cowbird (??); Molothrus ater
Crow (préchán); Corvus brachyrhynchos
Dove, morning (colúr de chineál éigin); Zenaida macroura
Finch, gold (lasair choille); Spinus tristis
Finch, house (glasán?) Carpodacus mexicanus
Grackle (?); Quiscalus quiscula
Hawk, sharp shinned (spioróg, ruán aille); Accipiter striatus
Jay, Blue (?); Cyanocitta cristata
Junco (?); Junco hyemalis
Mockingbird (?); Mimus polyglottos
Nuthatch, white breasted (cnóshnag); Sitta carolinensis
Robin, American (Spideog Mheiriceánach); Turdus migratorius
Sparrow, white throated (gealbhan); Zonotrichia albicollis
Starling (druid); Sturnus vulgaris
Titmouse (meantán); Baeolophus atricristatus
Woodpecker, downy (cnagaire); Picoides pubescens
Woodpecker, flicker (cnagaire); Colaptes auratus
Woodpecker, hairy (cnagaire); Picoides villosus
Woodpecker, redbellied (cnagaire); Melanerpes carolinus

Friday, February 18, 2011

Watson, Jeopardy agus Talamh Glas

Is fada mé ag breathnú ar an gclár Jeopardy a chraoltar ar cheann de na cainéil teilifíse anseo in Connecticut ach is fíor-fíor-annamh an bua agam ar dhuine ar bith de na hiomaitheoirí a bhíonn ar thóir an airgid agus an cháil. Is cuimhin go glé liom éacht Ken Jennings agus an t-iliomad babhta a bhuaigh sé sular ar cloíodh é. Níor chreid mé go bhféadfadh ríomhaire, cuma cé chomh mór, chomh tapa agus chomh lán sonraí a bhí sé, an bua a sciobadh ó Ken agus ón gcuradh eile nach cuimhin liom a ainm. By Dad, ach nach ormsa a bhí an t-ionadh agus an bua glan amach ag Watson.

Bhí mé ag súil go mbeadh focal nó dhó againn um an taca seo ó Aonghus faoin éacht atá déanta ag IBM, mar tá mé ag ceapadh go mbeadh tuiscint aige ar na deacrachtaí a bhí le sárú ag na hinnealtóirí agus na scríobhaí cóid.

Talamh? Sea. Den chéad uair ó Lá Nollag i leith tá cré agus an corr-ribe féir le feiceáil anseo ar thailte O’Connor agus Fiondella. Hip hip………..

Saturday, February 12, 2011

Achaidh Aislinge

Tá an novella thuas i bhfoirm r-leabhar ar fáil saor in aisce ó Litriocht.com. Mar is eol daoibh, foilsíodh a chéad leath den scéal, trí mhíthuiscint, in Feasta an bhliain seo caite. Ní hamháin go bhfuil an saothar sin liomsa ar fáil, ach tá na cúig scéal eile ar tugadh aitheantas dóibh i gcomórtas an Oireachtais ar fáil freisin. Is fiú súil a chaitheamh orthu uilig.